«Η Χελιδόνα» έφερε το μήνυμα της άνοιξης στις αυλές της Κουλούρας

Ανάμεσα σε έναν ανοιξιάτικο, μα συννεφιασμένο ουρανό —ίσως από τα σύννεφα του πολέμου— φτερούγισε και φέτος η χελιδόνα, μαζί με τους μαθητές του Δημοτικού Σχολείου Κουλούρας, στις αυλές του χωριού.

Μετέφερε το μήνυμα της ειρήνης και της αδελφοσύνης, τονίζοντας την υποχρέωσή μας να διατηρούμε τις παραδόσεις του λαού μας, αλλά και να σεβόμαστε τις παραδόσεις των άλλων. Υπενθυμίζοντάς μας, με τον πιο επίκαιρο τρόπο ότι το γαλάζιο τ’ ουρανού ανήκει στα πουλιά, είναι ταυτισμένο με το πέταγμα προς την ελευθερία και δεν ανήκει στα σιδερικά, ανθρώπινα κατασκευάσματα του ολέθρου και του αφανισμού.

Με το παλιό έθιμο της «Χελιδόνας», τα παιδιά καλωσορίζουν την άνοιξη και μεταφέρουν από σπίτι σε σπίτι το μήνυμα της αναγέννησης, και της ελπίδας, της ίδιας, εν τέλει, της ζωής.

Τα Χελιδονίσματα μας θυμίζουν πως έχουμε χρέος να κρατάμε ζωντανές τις παραδόσεις του λαού μας, αλλά και να καλλιεργούμε τον σεβασμό και την κατανόηση προς τις παραδόσεις των άλλων λαών, γιατί μόνο έτσι μπορεί να ανθίσει, πραγματικά, η συνύπαρξη .

Το έθιμο της Χελιδόνας αποτελεί ένα μοναδικό κομμάτι της ελληνικής λαογραφίας, καθώς δεν συναντάται σε κανέναν άλλο ευρωπαϊκό λαό. Η αντοχή του στον χρόνο μαρτυρά την πεισματική ανάγκη των ανθρώπων να συνδέονται με τις ρίζες τους, με τον τόπο τους.

Ο γνωστός λαογράφος του Ρουμλουκιού, Γιώργος Ντελιόπουλος, επισημαίνει χαρακτηριστικά ότι το έθιμο διασώθηκε σχεδόν απαράλλακτο χάρη στην επιμονή και τη συντηρητικότητα των παιδιών. Οι αλλαγές που σημειώθηκαν στο πέρασμα των χρόνων ήταν κυρίως γλωσσικές, ώστε οι στίχοι να προσαρμόζονται στο ύφος κάθε εποχής. Κατά τα άλλα, είτε διαβάζει κανείς τη σύγχρονη μορφή είτε τη βυζαντινή είτε ακόμη την αρχαία, αναγνωρίζει τα ίδια βασικά στοιχεία: την απλότητα, την παιδική αφέλεια αλλά και τον επιτακτικό τόνο με τον οποίο τα παιδιά ζητούν τα «πρόσφορα». Σήμερα ζητούν αυγά, ενώ στην αρχαιότητα ζητούσαν πύρωνα, δηλαδή σταρένιο ψωμί, ή «λευκιθίτην άρτον», ψωμί από αλεσμένα όσπρια. Τα κοινά στοιχεία παραμένουν πολλά και η διαχρονικότητα του εθίμου αναμφισβήτητη.

Έτσι, κάθε χρόνο, με τον ερχομό της άνοιξης, η Χελιδόνα συνεχίζει να φέρνει μαζί της τραγούδια, χαμόγελα και την αίσθηση της συνέχειας μιας παράδοσης που ενώνει το παρελθόν με το παρόν.